Aanpak radicalisering

Reclassering Nederland heeft sinds 2012 een gespecialiseerd TER-team (Terrorisme, Extremisme en Radicalisering) voor reclasseringswerk met verdachten en veroordeelden van een terroristisch misdrijf. Toen Nederland werd geconfronteerd met oplevend jihadisme en extremisme, was er een intensievere aanpak nodig voor de re-integratie van gedetineerde extremisten.

Medewerkers van het team adviseren de rechter over bijzondere voorwaarden, houden toezicht en controleren de naleving van door de rechter opgelegde voorwaarden en werken aan gedragsbeïnvloeding en resocialisatie. Het doel is het tegengaan van recidive: voorkomen dat mensen in herhaling vallen. Vanwege de complexiteit van deze doelgroep gebeurt dit met bijzondere expertise en inzet. Reclassering Nederland draagt daarmee bij aan een samenhangende aanpak bij het voorkomen en tegengaan van radicalisering.

De doelgroep

Het TER-team houdt zich bezig met de advisering over en het toezicht op cliënten die verdacht worden of veroordeeld zijn voor het plegen of voorbereiden van terroristische misdrijven. Dit gebeurt in een gedwongen, juridisch kader. Denk aan mensen die dreigen uit te reizen naar conflictgebieden of daaruit teruggekeerd zijn. Maar ook ronselaars en zogenaamde 'lone wolves'. Sinds de oprichting is het TER-team betrokken geweest bij 189 personen met een extremistische achtergrond. Het betreft veroordeelden met een jihadistisch motief, veroordeelden met rechts- extremistische en met links-extremistische motieven. Jaarlijks is het team betrokken bij gemiddeld 100 adviezen.

Samenstelling TER-team

Team TER bestaat uit twintig gespecialiseerde reclasseringswerkers uit alle regio's. Zij zijn verantwoordelijk voor alle adviserende- en toezichthoudende reclasseringstaken bij deze doelgroep. De reclasseringswerkers zijn extra getraind om in gesprek te gaan met mensen die een extremistisch gedachtengoed aanhangen.

Sinds de oprichting is het TER-team betrokken geweest bij 189 personen met een extremistische achtergrond.

Aanpak TER-team

De aanpak richt zich op toezicht op en gedragsverandering van geradicaliseerde personen die met justitie in aanraking zijn gekomen. Dat gebeurt in het kader van door de rechter opgelegd reclasseringstoezicht: Reclassering Nederland houdt toezicht op voorwaarden die door de rechter zijn opgelegd als onderdeel van een straf of maatregel. Het is altijd een combinatie van advies, controle en begeleiding. Reclasseringsmedewerkers maken contact om zo verdachten en veroordeelden met een extremistisch gedachtegoed actief in beeld te houden. Daarnaast zetten we in op gedragsverandering en het beïnvloeden van alle factoren die kunnen helpen bij re-integratie en resocialisatie. Door huisbezoeken, contact met bijvoorbeeld familieleden en door kritische vragen te stellen, blijven we in gesprek. De reclasseringswerkers proberen zo de binding met de Nederlandse samenleving te versterken want dit is belangrijk voor disengagement. Door perspectief te bieden op verschillende levensgebieden van de verdachte/veroordeelde zoals het herstellen van belangrijke familierelaties, maar ook met scholing of arbeidsbemiddeling

Het gaat om reclasseringswerk - net als bij andere doelgroepen – dat wordt, aangevuld met specifieke maatregelen en kennis van de specifieke kenmerken van radicalisering (achtergrond, ideologie, geloof). Er wordt altijd gewerkt in duo’s, medewerkers worden extra getraind in gesprekstechnieken, er worden aparte risicoanalyses gemaakt, en er kan expertise worden ingeschakeld religieus experts en een psycholoog.

Samenwerken bij radicalisering

Het TER-team stemt haar activiteiten nauw af met ketenpartners. Zoals gemeenten, organisaties voor jeugdhulp, Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV), politie, Openbaar Ministerie en Gevangeniswezen.

Evaluatie TER-aanpak

Recent is de TER-aanpak weer onderzocht door onderzoekers van de Universiteit Leiden in opdracht van de NCTV. De onderzoekers concluderen dat controle en toezicht door Reclassering Nederland op deze groep effectief is. De werkwijze bij toezicht op en re-integratie van veroordeelden met een extremistische achtergrond is effectief en draagt bij aan lage recidive. De aanpak is in lijn met wetenschappelijke onderzoeken over terrorisme en (gewelddadig) extremisme.