Waarom Lammert (64) veroordeelde zedendaders ondersteunt. “Bijna iedereen kotst hen uit”
Verhalen 09 juli 2025
Lees meer
Geen nieuwe slachtoffers. Daar draait het om bij ‘COSA’ staat voor ‘Cirkels voor Ondersteuning, Samenwerking en Aanspreekbaarheid’. .
COSA is een aanpak die zedendaders helpt niet opnieuw de fout in te gaan. Als vrijwilliger bij COSA help je hierbij. COSA heeft ruim 300 vrijwilligers door het hele land en is steeds op zoek naar nieuwe vrijwilligers.
Voorkomen dat iemand alleen komt te staan
Wanneer een zedendader na zijn straf terugkeert in de samenleving ontstaat vaak onrust. De dader raakt vrienden en familie kwijt. Mensen sluiten zedendaders buiten waardoor zij zich eenzaam voelen. Die eenzaamheid vergroot het risico op herhaling van het strafbare gedrag. Dat wil COSA veranderen.
Vrijwilligers en professionele begeleiders zorgen er samen met de dader voor dat die zich niet eenzaam en buitengesloten voelt.
COSA helpt de dader bij het terugkomen in de samenleving. Mee kunnen doen in de samenleving geeft minder kans op herhaling van het strafbare gedrag. Dit heeft onderzoek laten zien.
Samenwerking tussen vrijwilligers en professionele begeleiders
Een groep van 3 tot 5 getrainde vrijwilligers vormt een cirkel rondom een veroordeelde zedendader. De zedendader heet het ‘kernlid’, de vrijwilligers zijn samen met het kernlid de ‘binnencirkel’. Daarnaast zijn er professionele begeleiders zoals een reclasseringsmedewerker, een wijkagent en bijvoorbeeld een therapeut. Dit noemen we de buitencirkel. De ‘cirkelcoördinator’ van Reclassering Nederland begeleidt de vrijwilligers en houdt contact met de professionele begeleiders, het kernlid en de vrijwilligers.
Niet iedere zedendader kan meedoen aan COSA. Het is bijvoorbeeld belangrijk dat zij zelf gemotiveerd zijn om een leven zonder strafbaar gedrag op te bouwen. En zich vrijwillig (laten) aanmelden om deel te nemen aan COSA.
Hoe ziet het vrijwilligerswerk eruit?
Je gaat met het kernlid en de andere vrijwilligers sociale activiteiten ondernemen. Denk aan wandelen, een bioscoop bezoeken of een drankje op een terras drinken. Ook een kopje koffie bij het kernlid thuis kan een activiteit zijn. Zo kom je met elkaar in gesprek en groeit het vertrouwen. Je gaat met elkaar in gesprek over lastige zaken die het kernlid tegenkomt. Je probeert hem hierbij te ondersteunen. Ook let je op risicogedrag en problemen of stijgende spanningen bij het kernlid. Dit bespreek je zowel in de cirkel met het kernlid erbij en later eventueel met de cirkelcoördinator.
Video: Terugblik COSA vrijwilligersdag 2023
Uitgeschreven tekst
JORG: Met COSA help je en geef je een bijdrage om zedendader na zijn straf weer te helpen een plek te krijgen in de samenleving.
INTRO RECLASSERING NEDERLAND. VROLIJKE MUZIEK BEGINT.
(Mensen zitten en praten met elkaar, er wordt aandachtig gekeken en geluisterd naar de toespraken. Johan Bac is te zien terwijl hij een speech geeft. De keuken bereidt het eten voor. Deelnemers lopen door een gang heen. Een groep mensen zit samen in een ruimte, waar vrijwilliger Jorg aan het woord is.)
(Beeldtekst: Ivet, cirkelcoördinator COSA)
IVET: COSA is een methode dat richt zich op re-integratie van de zedendaders in de maatschappij. Vrijwilligers en professionals vormen een netwerk rond de zedendader, de COSA-cirkel. Wij weten dat sociaal isolement de kans op een terugval vergroot.
(Een politieagent geeft een presentatie, de mensen in de zaal luisteren hiernaar.)
(Beeldtekst: Jorg, vrijwilliger.)
JORG: Ik vind dat iedereen die een straf heeft uitgezeten een tweede kans verdient. Met COSA heb je ook een gelegenheid om daar invulling aan te geven. Zeker bij zedendaders is het heel lastig om terug te keren in de samenleving, terug te keren in de maatschappij. Met COSA help je en geef je een bijdrage om zedendader na zijn straf weer te helpen een plek te krijgen in de samenleving. Dat doe je door sociale ondersteuning. Je bent een luisterend oor. Ook met allerlei praktische zaken kun je een kernlid mee helpen om hun weg terug, de samenleving in voor elkaar te krijgen.
(Jorg geeft een toespraak. Deelnemers spelen een quiz op hun telefoon. Regiodirecteur Fatima Ghabri praat de groep toe.)
(Beeldtekst: Henk, vrijwilliger.)
HENK: COSA gaat over goed gezelschap. Over het zijn van goed gezelschap en over het hebben van goed gezelschap. Gaat over de mensen die een vlekje hebben. Sommige mensen zouden zeggen: mensen die een grote vlek hebben. Die mensen raken heel gemakkelijk geïsoleerd in het leven. En het is verdomd belangrijk dat je ervoor zorgt dat die mensen hulp hebben. En die hulp kun je geven door gewoon jezelf te zijn. Gewoon gezelschap te zijn. En samen met die mensen te proberen het leven weer goed op orde te krijgen. Fantastisch om te doen.
VROLIJKE MUZIEK STOPT. OUTRO RECLASSERING NEDERLAND.
Beeldtekst: Reclassering Nederland. Ook vrijwilliger worden? Meld je aan via www.reclassering.nl/COSA.
Training en begeleiding
Vrijwilliger zijn bij COSA is een belangrijke en uitdagende taak. Je werkt mee aan een veiligere samenleving. Want door onder andere jouw inzet is de kans op herhaling van strafbare zedenfeiten kleiner.
Vrijwilligers krijgen vooraf een grondige training van 2 dagen. Ook krijgen zij tijdens deelname aan een cirkel begeleiding van de coördinatoren.
De reclassering organiseert ook bijeenkomsten voor vrijwilligers. Zoals een vrijwilligersdag, intervisie of lezingen.
Hoeveel tijd kost het om vrijwilliger te zijn?
Een COSA-cirkel duurt gemiddeld 2 jaar. Het kost in het begin ongeveer wekelijks 3 tot 4 uur tijd.
Interesse…en dan?
Vul dan het aanmeldformulier in. Wij nemen contact op voor een gesprek. Je maakt dan kennis met een COSA-coördinator. Als dit gesprek aan beide kanten positief voelt, plannen wij je in voor een tweedaagse training. Deze vinden ongeveer 2 keer per jaar plaats. Het kan dus zijn dat je hierop even moet wachten. Na de training kijken we opnieuw of het werk bij je past. Als dat zo is, ben je klaar om ingezet te worden. Soms is dat al snel en soms duurt dit nog even. Een speciale opleiding of achtergrond is niet nodig. Verschillen onder vrijwilligers hebben extra waarde.
Aanmeldenhttps://www.reclassering.nl/aanmeldformulier-vrijwilligerswerk-cosa/
Meer informatie en contact
Wil je eerst nog meer weten over COSA? Meer informatie lees je bij de informatie voor zorgprofessionals. Je kunt ons ook mailen. Stel je vragen gerust!
Feiten over COSA
- COSA zorgt in Nederland voor 96% minder herhaling van het strafbare gedrag.
- COSA komt uit Canada. In 1994 vormde een dominee in het Canadese stadje Hamilton een ‘circle of support’ rond de 41-jarige Charlie. Charlie was een vrijgekomen zedendader. Zij hielpen Charlie om niet opnieuw de fout in te gaan. De aanpak COSA (Circles of Support and Accountability) was geboren.
- In 2009 kwam COSA door Reclassering Nederland en Avans Hogescholen ook in Nederland. Ook in Canada en Engeland zijn de COSA-cirkels al jaren succesvol.
- Er zijn zo’n 300 vrijwilligers, 15 COSA-cirkelcoördinatoren en 100 andere professionele begeleiders betrokken bij COSA.
- De afgelopen jaren kregen 216 kernleden hulp van COSA.
Waarom vrijwilligers meedoen?
- “Ik doe dit om nieuwe slachtoffers te voorkomen.”
- “Ik geloof in 2e kansen, ik keur gedrag wel af maar wijs mensen niet af.”
- “Ik leer veel over mijzelf en anderen.”
- “Het is vaak gewoon heel gezellig en het is dankbaar werk.”
