Wetsvoorstel ‘Slimmer Straffen’: minder kans op herhaling

Tweede Kamerleden Sneller (D66) en Straatman (CDA) hebben vandaag het initiatiefwetsvoorstel Slimmer Straffen ingediend. Het wetsvoorstel sluit nauw aan bij waar de reclassering al jaren voor pleit: uitbreiding van de gereedschapskist van de rechter.

In een brief van 14 juni 2022 riepen Reclassering Nederland, Stichting Verslavingsreclassering GGZ en Leger des Heils Reclassering (hierna: de reclassering) op om ‘slimmer’ te straffen. Slimmer straffen wil zeggen: het door rechters kunnen opleggen van sancties die effectief bijdragen aan vergelding én waarmee recht wordt gedaan aan de belangen van slachtoffers, daders en de maatschappij. Dit vraagt om straffen die bijdragen aan meer resocialisatie en minder recidive. Dit wetsvoorstel geeft daar nu een concrete invulling aan.

Wat regelt het wetsvoorstel?

Als de wet Slimmer Straffen wordt aangenomen, wordt elektronische detentie een vrijheidsbenemende hoofdstraf. Naast de geldboete, taakstraf en gevangenisstraf. Ook komen er met de wet meer mogelijkheden voor de uitvoering van taakstraffen, waaronder de verhoging van het maximumaantal uren taakstraf en meer re-integratie mogelijkheden voor mensen die een werkstraf opgelegd hebben gekregen.

Waarom steunt de reclassering dit voorstel?

Driekwart van de gevangenen zit een straf uit van minder dan drie maanden. Dat is volgens Sneller en Straatman “te kort voor een gedragsverandering, maar lang genoeg om baan, huis en gezinsleven te verliezen.”
Bestuurder van Reclassering Nederland Jessica Westerik: “De reclassering herkent dit beeld uit de dagelijkse praktijk. Werkstraffen en enkelbanden zijn goede alternatieven voor de korte celstraf en lichtere vergrijpen. Uit onderzoek blijkt dat deze straffen net zo vergeldend werken als gevangenisstraf. Daarnaast leiden ze tot minder ‘detentieschade’ en minder kans op herhaling. Met deze straffen kunnen daders werken aan herstel in de samenleving.”

Uitvoering vraagt om heldere afspraken

De reclassering speelt een belangrijke rol in de uitvoering van dit wetsvoorstel. De reclassering zorgt bij elektronische detentie voor de begeleiding, het toezicht op bijzondere voorwaarden en het drugs- en alcoholverbod en het beoordelen van ongeoorloofde afwezigheid van de locatie. De taakstraf wordt ook door de reclassering uitgevoerd. Westerik: “De komende periode gaan wij samen met onze ketenpartners verdere uitwerken hoe we uitvoering kunnen geven aan het wetsvoorstel. Wij zijn bereid daar een actieve bijdrage aan te leveren en gaan in gesprek over verantwoordelijkheden en financiering.”